Zašto je u posljednje vrijeme bilo toliko sunčevih baklji?

Posljednjih nekoliko nedjelja donijelo je pravo uživanje ljubiteljima aurore borealis, sa nekim od najljepših spektakla viđenih posljednjih godina. Ipak, fenomen sunčevih baklji takođe odražava visoku aktivnost na Suncu, koje je emitovalo niz velikih sunčevih baklji. Ove sunčeve baklje uzrokuju stalni priliv naelektrisanih čestica, poznatih kao solarni vjetrovi, koji neprestano udaraju u Zemlju, što može izazvati solarne oluje.

Solarne oluje utiču na astronaute u svemiru i tehnologiju na Zemlji, uključujući i moguće nestanke struje, ali nisu štetne po ljudski život. Najnovija sunčeva baklja zabilježena je 4. februara u Nasinoj Solarnoj dinamičnoj opservatoriji i bila je najintenzivnija vrsta – Iks klase. Američki centar za prognozu svemirskog vremena (SVPC) upozorio je na „snažnu degradaciju ili gubitak signala“ u određenim frekvencijskim opsezima za komunikaciju na „većem dijelu sunčane strane Zemlje“ s prekidima koji mogu trajati nekoliko sati.

Prema SVPC-u, ovi događaji potiču iz Solarnog aktivnog regiona 4366, velikog grozda sunčevih pega koje su se pojavile 30. januara. Ove oblasti jakih magnetnih polja na Suncu su aktivne i tokom posljednjih nekoliko godina, Sunce je u povišenom stanju aktivnosti u sklopu svog prirodnog ciklusa. Dok je vrhunac ovog ciklusa zabilježen krajem 2024. godine, očekuje se da će solarni događaji nastaviti tokom 2026. godine.

Solarne oluje su normalni dio solarnog ciklusa našeg Sunca. One se dešavaju kada Sunce emituje ogromne nalete u vidu sunčevih baklji i koronalnih eksplozija (CME), ispaljujući svjetlost, energiju i solarni materijal u svemir. Sunčeve baklje su elektromagnetna radijacija koja putuje od Sunca brzinom svjetlosti, stižući do Zemlje za manje od osam minuta, dok CME-ovi putuju milionima kilometara na sat.

Solarne oluje mogu imati različite jačine, a energija koja dolazi od Sunca može stvoriti jarka svjetla na nebu, poznata kao polarna svjetlost. Tokom vrhunca solarnog maksima, solarne oluje su vjerovatnije. Prema NASA-i, baklje i solarne erupcije mogu uticati na radio veze, elektroenergetsku mrežu i navigacione signale na Zemlji. Dvije masivne solarne baklje iz 2017. godine ometale su uređaje poput GPS navigacionih sistema, dok je snažna sunčeva baklja u februaru 2011. godine izazvala smetnje u radio komunikacijama širom Kine.

Istorijski, sunčeve baklje su izazvale značajne probleme, kao što je prekid struje za milione ljudi u Kvebeku 1989. godine. Čak i danas, postoje upozorenja da bi britanska željeznička mreža trebala biti spremna za moguće smetnje izazvane solarnih olujama, iako su one rijetke.