Muk: Transparentnost mjera nadzora ključna za krivični postupak

Institut alternativa je povodom javne rasprave o uzrocima i odgovornosti u vezi sa bjekstvima osuđenih lica, posebno u slučajevima kada je tim licima izrečena mjera zabrane napuštanja stana, ukazao na nekoliko ključnih činjenica i pitanja koja ostaju bez jasnih odgovora nadležnih organa. Mjera zabrane napuštanja stana predstavlja jednu od mjera nadzora propisanih Zakonom o krivičnom postupku.

“U skladu sa članom 166 Zakonika o krivičnom postupku, sud može izreći jednu ili više mjera nadzora ukoliko postoje okolnosti koje ukazuju da bi okrivljeni mogao pobjeći, sakriti se, otići u nepoznato mjesto ili drugu državu, ili na drugi način ometati vođenje krivičnog postupka. Među tim mjerama nalaze se: zabrana napuštanja stana, zabrana napuštanja boravišta, zabrana posjećivanja određenih mjesta ili područja, obaveza povremenog javljanja nadležnom državnom organu, zabrana pristupa ili sastajanja sa određenim licima, kao i privremeno oduzimanje putnih isprava i vozačke dozvole”, navodi se u saopštenju koje potpisuje predsjednik Upravnog odbora Instituta alternativa Stevo Muk.

On ističe da je važno naglasiti da je navedena zakonska odredba propisana još 2009. godine, te da je zakonodavac predvidio mogućnost kontrole sprovođenja mjera nadzora putem elektronskog nadzora. “Takođe je propisano da se način kontrole elektronskim nadzorom uređuje posebnim propisom Vlade Crne Gore. Vlada je takav propis – Uredbu o kontroli elektronskim nadzorom – donijela tek u avgustu 2025. godine, što otvara pitanje kako su se ove mjere primjenjivale u praksi u periodu od usvajanja ZKP-a 2009. godine pa do donošenja podzakonskog akta”, dodaje se u saopštenju.

Iz Instituta alternativa ističu da sprovođenje mjere zabrane napuštanja stana, odnosno kućnog pritvora, u skladu sa zakonom, sprovodi policija. “U tom kontekstu, ukazujemo na niz pitanja od javnog interesa koja do danas nijesu dobila potpune i nedvosmislene odgovore: Zašto je Vlada tek avgusta 2025. godine donijela Uredbu koja je bila neophodna za primjenu nadzora, iako zakonski osnov postoji od 2009. godine? Na koji način su mjere nadzora iz člana 166 sprovođene i kontrolisane u posljednjih pet godina, odnosno u vrijeme aktuelnog rukovodstva Ministarstva unutrašnjih poslova? Da li je MUP tokom 2025. godine, naročito nakon donošenja vladine Uredbe u avgustu, preduzeo aktivnosti u pravcu nabavke uređaja za elektronski nadzor?”, postavljaju pitanja iz Instituta alternativa.

Oni takođe pitaju zašto se čekalo na harmonizaciju i preuzimanje softvera i stanice od Ministarstva pravde, koja je dogovorena tek pet mjeseci nakon usvajanja Uredbe. “Da li je nabavka uređaja za elektronski nadzor planirana u budžetu za 2026. godinu, i u kojem iznosu, i kakvi su dalji planovi za obezbjeđivanje pune primjene zakonskih rješenja?”, upitali su.

Smatraju da je radi očuvanja povjerenja javnosti u pravosudni i bezbjednosni sistem neophodno pružiti jasne, precizne i provjerljive odgovore na navedena pitanja. “Transparentnost u primjeni mjera nadzora, posebno onih koje predstavljaju alternativu pritvoru, ključna je za efikasnost krivičnog postupka, zaštitu bezbjednosti građana i odgovorno funkcionisanje institucija sistema”, zaključuje se u saopštenju.