Revizija otkriva: Crna Gora i dalje ne upravlja medicinskim otpadom

Godinu dana nakon što su revizori prvi put javno upozorili da medicinski otpad u Crnoj Gori završava tamo gdje ne smije, novi izvještaj Državne revizorske institucije (DRI) pokazuje da država i dalje ne uspijeva da uspostavi osnovne principe upravljanja otpadom. Izvještaj otkriva da se medicinski otpad, uključujući infektivni i patoanatomski, često miješa sa komunalnim, uz nedostatak pouzdanog praćenja i centralizovanih podataka.

Prema nalazima DRI, od 30 preporuka datih u reviziji „Uspješnost upravljanja medicinskim otpadom“, realizovano je samo pet, dok je devet u fazi realizacije, a čak 14 preporuka ostalo je nerealizovano. Ovi podaci ukazuju na to da sistem i dalje funkcioniše na osnovu povjerenja, improvizacije i nedostatka jedinstvene kontrole. DRI je izvještaj o realizaciji preporuka usvojila 5. februara 2026. godine, nakon prikupljanja izvještaja od subjekata revizije.

Među najkritičnijim nalazima je da Ministarstvo zdravlja nije realizovalo tri ključne preporuke, dok su neke od njih u fazi realizacije. Ključna preporuka koja se odnosi na efikasan način praćenja realizacije Plana upravljanja medicinskim otpadom ostala je neispunjena, a Ministarstvo se suočava s problemom isteka strateških dokumenata. Državni plan upravljanja otpadom i Plan upravljanja medicinskim otpadom istekli su 2020. godine, dok je Nacionalna strategija upravljanja medicinskim otpadom istekla 2012. godine.

U izvještaju se takođe navodi da je DRI morala slati urgencije Ministarstvu ekologije zbog nedostavljanja akcionog plana. Tamo su zabilježene šest preporuka u fazi realizacije, ali bez adekvatnih dokaza o napretku. Klinički centar Crne Gore (KCCG) je formalno imenovao osobu zaduženu za upravljanje medicinskim otpadom, ali nije uspostavljen funkcionalan sistem, a nerealizovane preporuke uključuju obezbjeđivanje adekvatne opreme za odlaganje otpada.

Za Opštu bolnicu Nikšić, DRI konstatuje da je realizovana samo jedna preporuka, dok su ostale ostale nerealizovane. U bolnici Bar, situacija je još teža, jer nijedna preporuka nije realizovana, što ukazuje na ozbiljan manjak u upravljanju medicinskim otpadom.

Izvještaj DRI o realizaciji preporuka, iako tehnički, nosi sa sobom ozbiljne posljedice po zdravlje i sigurnost, jer nedostatak adekvatne opreme i kontrole može dovesti do miješanja opasnog i neopasnog otpada. Takođe, loš sistem upravljanja otpadom može rezultirati višim troškovima kroz hitne nabavke i rizik od inspekcijskih kazni.

Na kraju, nalaz DRI postavlja ozbiljna pitanja o odgovornosti Vlade, jer je najveći dio nerealizovanih preporuka vezan za resore kojima rukovodi izvršna vlast, posebno Ministarstvo zdravlja i Ministarstvo ekologije.