Zagađenje vazduha u Crnoj Gori: Alarmantni podaci i reakcije institucija

Podaci Agencije za zaštitu životne sredine pokazuju da tokom tekuće grijne sezone u Crnoj Gori nema trenda poboljšanja kvaliteta vazduha, posebno u Pljevljima, Podgorici i Bijelom Polju, dok su prekoračenja zabilježena i u Nikšiću. Mjerenja ukazuju na višednevne i višemjesečne epizode zagađenja, sa koncentracijama koje su u pojedinim danima višestruko prelazile dozvoljene granice, a institucije priznaju da propisani standardi i dalje nijesu dostignuti.

Tokom tekuće grijne sezone koncentracije zagađujućih materija u vazduhu ne pokazuju trend smanjenja, a Ekološki pokret Ozon upozorava da je tokom grijne sezone u Pljevljima registrovano 77 dana sa prekoračenjem dnevnih srednjih vrijednosti suspendovanih čestica PM10, u Bijelom Polju 70, u Podgorici na mjernom mjestu Blok V 55, a u Nikšiću 40 dana.

U Pljevljima su tokom novembra zabilježena osam dana sa prekoračenjem PM10, uz maksimalnu dnevnu vrijednost od 95 µg/m³. U decembru, situacija se dodatno pogoršava sa 20 dana prekoračenja i maksimalnom koncentracijom od 155,82 µg/m³. Istovremeno, srednje dnevne vrijednosti PM2,5 dostizale su 133,45 µg/m³.

Bijelo Polje je novembru zabilježilo 13 dana sa prekoračenjem PM10, dok je u decembru registrovano 15 dana sa maksimalnom vrijednošću od 147,27 µg/m³. U Podgorici, situacija se pogoršala u decembru sa 24 dana prekoračenja PM10 i maksimalnom vrijednošću od 172,73 µg/m³.

U Nikšiću je registrovano 15 dana sa prekoračenjem dnevne granične vrijednosti u decembru. Na pitanje o procjenama kratkoročnih i dugoročnih zdravstvenih posljedica, Agencija odgovara da takvim procjenama ne raspolaže, ali da u saradnji sa Institutom za javno zdravlje izdaju preporuke za ponašanje tokom visokog zagađenja.

Ministar ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, Damjan Ćulafić, izjavio je da je ekološka inspekcija „promptno reagovala“ i naložila da se u roku od 30 dana osposobi sistem za odsumporavanje i redukciju azotnih oksida u Termoelektrani Pljevlja. Takođe, istakao je da problem kvaliteta vazduha „nije samo pitanje Termoelektrane“, već da mora biti riješeno i pitanje kotlarnice u Skerlićevoj ulici.

Ćulafić je upozorio da će, ukoliko ne dođe do poboljšanja, kotlarnica biti zatvorena, a ekološki inspektor je naložio kontrolu individualnih ložišta. U saopštenju se navodi da su hitna mjerenja CETI-ja pokazala prekoračenja ukupnih azotnih oksida i sumpor-dioksida, a mjere uključuju i zatvaranje kotlarnice dok god emisije budu iznad dozvoljenih vrijednosti.

Agencija navodi da su tokom poslednjih deset godina učinjeni određeni pomaci, ali naglašava da to nije dovoljno, jer propisani standardi kvaliteta vazduha tokom sezone grijanja i dalje nijesu dostignuti. Apeluje se na građane da se informišu putem zvaničnih izvora kako bi se spriječile manipulacije i relativizacija problema.