Uslovi u DRI daleko od evropskih: Problemi nakon zatvaranja poglavlja 32

Crna Gora je privremeno zatvorila poglavlje 32 – finansijski nadzor, a jedna od četiri glavne komponente ovog poglavlja je eksterna revizija, koja podrazumijeva jačanje nezavisnosti, kapaciteta i metoda rada Državne revizorske institucije (DRI). Iako je poglavlje zatvoreno, stvarni uslovi u DRI su daleko od očekivanih, što potvrđuju izjave članova Senata DRI.

Predsjednik Senata DRI Siniša Čađenović nedavno je za dnevni list "Dan" izjavio da Vlada Crne Gore direktno utiče na finansijsku nezavisnost vrhovne revizije smanjujući budžetska sredstva, koja je prethodno odredio skupštinski Odbor za ekonomiju. Naime, krajem decembra, budžet DRI je umanjen za 400 hiljada eura. DRI svake godine obavlja reviziju završnog računa budžeta, provjeravajući da li se javna sredstva troše zakonito, pa se ovo umanjenje može smatrati direktnim uticajem na njenu finansijsku nezavisnost.

Ministarstvo finansija, kao glavni subjekt revizije, godinama dobija negativno mišljenje na završni račun budžeta. Aktuelni premijer Milojko Spajić dobio je negativno mišljenje krajem 2022. godine, kada je izjavio da je "DRI politički instruirana institucija". I pored ovih problema, u Briselu se sada preuzimaju zasluge za privremeno zatvaranje poglavlja.

U Senatu DRI su krajem 2022. bili Milan Dabović, Branislav Radulović, Zoran Jelić i Nikola N. Kovačević, od kojih su Jelića i Kovačevića zamijenili Čađenović i Milan Popović, dok su Dabović i Radulović ostali članovi. Jelić i Kovačević su prije ulaska u Senat bili visoki funkcioneri DPS-a. Od 2022. godine, Senat je pojačan članicom Vesnom Mihailović.

DRI je i 2025. godine dala negativno mišljenje Vladi na završni račun. Zabrinjavajući je podatak da je Crnoj Gori trebalo tri i po godine da izabere predsjednika Senata DRI. Milan Dabović je imao devetogodišnji mandat koji je istekao jula 2022. godine, a novi predsjednik je izabran tek kada je Evropska komisija insistirala na tome.

Osim očiglednog uticaja na finansijsku nezavisnost DRI, i uslovi rada u instituciji su daleko od idealnih. Član Senata Branislav Radulović je naveo da DRI 22 godine od osnivanja nema svoje prostorije, a zaposleni rade u iznajmljenom prostoru hotela "Premijer", za koji se godišnje izdvaja oko 310.000 eura. Iako je već tri godine kupljen poslovni prostor u Atlas kapital centru, on nije stavljen u funkciju. Radulović upozorava da trenutni uslovi rada, uključujući povremene probleme sa napajanjem strujom i liftom, prijete da zaustave rad DRI, što bi bilo nedopustivo i poražavajuće.

Na kraju, postavlja se pitanje da li treba da se radujemo ili zabrinemo zbog stanja u DRI nakon privremenog zatvaranja poglavlja 32.