Finska pravoslavna crkva o Crnogorskoj pravoslavnoj crkvi: Zabrinutosti i dezinformacije

Sekretar za bogoslovska pitanja Finske pravoslavne crkve, Jelisej Heikila, izrazio je zabrinutost zbog mogućnosti da Crnogorska pravoslavna crkva dobije nezavisnost od Vaseljenske patrijaršije. Ove tvrdnje su izazvane ruskim dezinformacijama o navodnim pregovorima između arhiepiskopa Ilije i mitropolita crnogorskog Borisa.

27. januar 2026. 20:120

Finska pravoslavna crkva, putem svog sekretara za bogoslovska pitanja Jeliseja Heikile, izrazila je zabrinutost da bi se sa Crnogorskom pravoslavnom crkvom moglo desiti isto što i sa Pravoslavnom crkvom u Ukrajini, tj. da bi Vaseljenska patrijaršija mogla dodijeliti Crnogorskoj pravoslavnoj crkvi nezavisnost. Heikila je ovo izjavio tokom nedavne ekumenske svečanosti u Rimu, gdje je imao susret sa mitropolitom crnogorskim Borisom.

U saopštenju Crnogorske pravoslavne crkve o boravku Borisa u Rimu, kao i u izjavama arhiepiskopa Ilije, ne pominju se nikakvi „pregovori”, što je u suprotnosti sa tvrdnjama ruskih medija koji su interpretirali susret kao potencijalne razgovore o nezavisnosti. Heikila je naglasio da su ovakve dezinformacije prvenstveno usmjerene na uticaj na Vaseljensku patrijaršiju i crkve koje je podržavaju.

Portal „Aamun Koitto” prenosi da je pozadina ovih dezinformacija činjenica da Crnogorska pravoslavna crkva pripada Srpskoj patrijaršiji, koja podržava stav Moskovske patrijaršije o crkveno-političkoj situaciji u Ukrajini. Heikila je ukazao na nedavni atak ruske službe bezbjednosti na vaseljenskog patrijarha Vartolomeja, naglašavajući da je tvrdnja o „pregovorima” sa Crnogorskom pravoslavnom crkvom iskonstruisana.

Prema Heikili, bilo bi protiv protokola da se poglavar autonomne pravoslavne crkve sastane sa poglavarom nekanonske crkve bez prethodnog obavještenja Vaseljenske patrijaršije. Ukoliko bi Vaseljenska patrijarhija dodijelila Crnogorskoj pravoslavnoj crkvi nezavisnost, Srpska patrijaršija bi negativno reagovala zbog gubitka jedne od svojih crkvenih oblasti.

Dodatno, Heti Hurskainen, docentkinja teologije na Univerzitetu Itä-Suomi, izjavila je da je Srpska patrijaršija bila 'saveznik' Moskovske patrijaršije, iako se pojavljuju i drugi signali. Međutim, ona nije navela izvore za svoje tvrdnje. Važno je napomenuti da je Moskovska patrijaršija prekinula liturgijsko i kanonsko opštenje sa Vaseljenskom patrijaršijom još krajem 2018. godine.