Štrajk glađu pritvorenika u Istražnom zatvoru Podgorica

U Istražnom zatvoru Podgorica više od 120 pritvorenika štrajkuje glađu od 1. septembra, ukazujući na brojne probleme unutar sistema pritvora. Uprava za izvršenje krivičnih sankcija (UIKS) potvrdila je da su svi pritvorenici pod zdravstvenim nadzorom i trenutno stabilnog zdravstvenog stanja.

Pritvorenici zahtijevaju primjenu alternativnih mjera, prestanak prakse u kojoj pritvor postaje zamjena za kaznu, kao i promjene u načinu izvođenja dokaza u predmetima organizovanog kriminala. Oni posebno ističu potrebu za preispitivanjem digitalnih dokaza sa komunikacionih platformi Sky i Anom. Pritvorenici su se obratili različitim institucijama, uključujući predsjednicu Vrhovnog suda Valentinu Pavličić, predsjedniku Višeg suda u Podgorici Zoranu Radoviću, kao i predstavnicima Evropske unije.

Valentina Pavličić je naglasila da pritvor ne može biti zamjena za kaznu, ali ni štrajk glađu ne može biti način rješavanja pravosudnih problema. Advokat Zdravko Begović ukazuje na to da se pritvor prečesto određuje i produžava u Crnoj Gori, dok se alternativne mjere gotovo ne primjenjuju. Crna Gora trenutno ima istorijski visok broj pritvorenika, oko 750, što je značajno u odnosu na broj stanovnika.

Pritvorenici se žale na uslove smještaja, prenatrpanost i dugotrajnost pritvora, što ih dovodi u situaciju da se osjećaju kao da su kažnjeni prije presude. Tokom 2025. godine, 163 pritvorenika je takođe stupilo u štrajk glađu, a nakon razgovora sa pravosudnim institucijama obećane su promjene koje, prema tvrdnjama pritvorenika, nisu ispoštovane.

Generalni direktor Direktorata za krivične sankcije Stevan Brajušković ističe da je broj pritvorenika dostigao istorijski maksimum, što je rezultat borbe protiv organizovanog kriminala i velikog broja stranih državljana među pritvorenicima. Porodice pritvorenika su takođe reagovale, tražeći efikasnije istrage i preispitivanje pritvora, kao i odgovorniji pristup prema posledicama koje dugotrajni pritvor ima na njihovu djecu.

Upravo zbog toga, zahtjevi pritvorenika i njihovih porodica ne bi trebali ostati samo još jedan apel, već je potrebno preispitati sistem pritvora, ubrzati pravne postupke i obezbijediti dostojanstvene uslove za sve pritvorenike. Pritvor mora ostati mjera za obezbjeđivanje postupka, a ne kazna prije presude.