Bari – četiri petine Svetog Nikole

U mojim dječačkim predstavama Bari je - kao i sve velike luke - poprimao obrise haotičnog pristaništa propraćenog rojem sumnjivih krčmi. Ništa od toga. Bari me zapravo više podsjeća na Trst nego na Napulj.

U vozu se preslišavam – šta znam o gradu u koji stižem. Bari je star dva i po milenijuma. Kažu da su ga osnovali Peuceti, antički narod koji je, prešavši Jadran, u Apuliji ostavio traga naročito oko Barija. Grčki kulturni sloj je – kao i svugdje na jugu Italije – dugo bio preovlađujući, sve dok gazde nisu postali Rimljani, tri vijeka prije Hrista. Oni su ostavili ime gradu – Barijum. Smjenjuju se gospodari, od Gota do Langobarda, čak su i Arapi ovdje stolovali nekoliko decenija. Vizantija se vraća u 10. vijeku – Bari je njen glavni centar na Jadranu.

Izlazimo na željezničkoj stanici Bari centrale. Grad koji se nudi mom oku zapravo je čedo Napoleonove epohe. Široke ulice i lijepi parkovi su dio modernog planiranja, van srednjovekovnog jezgra. Zadržavamo se kratko u parku nadomak ovdašnjeg univerziteta, gdje pronalazimo kafić, a zatim se uputimo jednim od glavnih gradskih bulevara - Korzo Kavur. Moram da priznam da nisam očekivao ovo što vidim – živu prostranu ulicu sa građevinama iz 19. vijeka, zanimljive izloge, široke trotoare.

Pažnju nam plijeni crvena građevina koja se nalazi sa druge strane ulice. Pozorište Petruceli je kulturni simbol Barija, četvrto po veličini pozorište u Italiji i jedno od najvažnijih operskih zdanja u Evropi. Pozorište su 1903. podigla braća Onofrio i Antonio Petruceli, moćni trgovci i graditelji brodova. Ta bina je sijala punim sjajem sve dok je 1991. nije progutao podmetnuti požar. Iako je počinilac kažnjen, pravno nije moglo da se dokaže da je naručilac bio tadašnji menadžer koji je nagomilao dugove, u saradnji sa lokalnom mafijom koja se nadala unosnim ugovorima za obnovu. Pozorište je, nakon dugotrajne rekonstrukcije, ponovo otvoreno tek 2009.

Cijeli kraj u okolini pozorišta je lijepo uređen i miran. Miris kafe i peciva, Italijani koji ulaze, ispijaju espreso i odlaze. Skrećemo u Ulicu Sparano, reprezentativnu pješačku zonu, gdje se nalaze radnje i butici. Prelazimo Korzo Vitorio Emanuele II, koji razdvaja stari i novi grad. Odlazimo na obalu da obiđemo riblju pijacu, gdje mještani i turisti dolaze na takozvani „ribarski doručak“.

Jednog ćemo jutra odavde krenuti ka istoku, Šetalištem Nazario Sauro, koje je čuveno po monumentalnoj fašističkoj arhitekturi iz tridesetih godina 20. vijeka. Ispred nas je Pozorište Margerita, jedino pozorište u Evropi koje je 1914. izgrađeno na stubovima u vodi. Grad Bari je ranije potpisao zvanični ugovor sa porodicom Petruceli, kojim se obavezao da neće graditi druga pozorišta na gradskom zemljištu.

Mada je mjesto u koje ulazimo postojalo još prije nekoliko hiljada godina, urbana mreža Starog grada formira se tokom 10. i 11. vijeka, pod vizantijskom upravom. Na gradskim zidinama, koje su preuređene u lijepo šetalište, sjedjeli bismo predveče, sa čašom vina u ruci. Jedno mjesto u gradu je svjetski poznato – Bazilika Svetog Nikole. Priča o njenoj gradnji je zapravo priča o prenosu moštiju Svetog Nikole, koja je predstavljena kao herojski čin spasavanja hrišćanske relikvije.

U Bariju se, naravno, kao i svugdje na jugu Italije dobro jede. U jednom lokalu na ulazu u stari grad zatekli smo muzičko raspoloženje. U piceriji Il Rustico u novom dijelu grada je prava legenda među lokalnim stanovništvom i turistima zbog svog jedinstvenog koncepta fiksnog menija. Iako smo bili siti od mezeta, nismo mogli da odolimo pici.