Uhvaćeni Srbi povezani s napadom u Lajpcigu: Eksploziv i dronovi

Njemački istražitelji su otkrili nove detalje o pokušaju napada dronom na ukrajinski teretni avion na aerodromu Lajpcig, a ključni tragovi vode direktno u Srbiju, piše njemački nedeljnik Spiegel pozivajući se na izvore iz tamošnjih bezbjednosnih krugova.

Jedan od osumnjičenih za napad u Lajpcigu povezan je s muškarcem koji je u junu uhapšen u Srbiji zbog posjedovanja eksploziva. Prema pisanju Spiegela, srbijanska policija zaustavila je 11. juna u blizini mađarske granice dva automobila koja su išla prema Evropskoj uniji. U njima su bili Danilo B., koji ima srpsko i rusko državljanstvo, te državljanin Srbije Slobodan D.

Policajci su u prvom automobilu pronašli dijelove modifikovanog drona i upravljačke sklopove, dok su u drugom, u skrivenom pretincu, otkrili konzerve napunjene eksplozivom. Obojica se od juna nalaze u istražnom zatvoru, a njemačke vlasti sada provjeravaju njihovu direktnu vezu s osumnjičenima za akciju u Lajpcigu – jednim Bjelorusom i jednim dvojnim državljaninom Rusije i Letonije.

Istražitelji su rekonstruisali kretanje osumnjičenih te otkrili da je jedan od njih nakon operacije pobjegao u Rusiju upravo rutom preko Srbije i Istanbula. Evropske obavještajne službe zbog svega toga Srbiju označavaju kao 'hotspot' za ruske sabotaže širom Evrope, navodeći da ruske službe ondje regrutuju i obučavaju operativce za terenske akcije.

Istražiteljima je odmah za oko zapela identična metoda izrade naprave. U Lajpcigu je oko 600 grama veoma razornog plastičnog eksploziva Semtex, koji koristi i vojska, bilo smješteno u metalnu limenku pričvršćenu za letjelicu, potpuno jednako kao i u konzervama zaplijenjenima na srpskoj granici.

Napad u Lajpcigu dogodio se 4. avgusta i samo je spletom okolnosti izbjegnuta katastrofa. Dron s eksplozivom doletio je do parkiranih ukrajinskih teretnih aviona Antonov i udario točno u krilo jednog od aviona, no eksplozivna naprava nije detonirana zbog neispravnog upaljača. Avion u koji je letjelica udarila imao je pune rezervoare goriva, a samo dan ranije prevozio je vojnu pomoć i municiju za Ukrajinu.

Aerodrom Lajpcig/Hale ključno je logističko čvorište za NATO operacije i dopremu oružja Kijevu. Istražitelji su utvrdili da je srušeni dron bio teško modifikovan: imao je dodatnu bateriju za veći domet, kameru, 5G usmjerivač i dvije SIM kartice, bez vanjskih svjetala, a njime se moglo upravljati s velike udaljenosti preko mobilne mreže. Na obližnjem stablu pronađena je i posebna antena koja je služila kao pojačivač signala.

Preokret u istrazi donijeli su DNK tragovi izolovani s drona, antene i limenke u kojoj je bio Semtex, a koji su se poklopili kroz baze podataka u Litvaniji i Finskoj. Jednog od osumnjičenih istražitelji povezuju i s ranijom sabotažom u poljskom gradu Łódźu, gdje je u julu 2024. podmetnut požar u velikoj trgovini građevinskog materijala Leroy Merlin. Iako se isprva mislilo da su se zapalili insekticidi, poljsko tužilaštvo naknadno je dokazalo da je riječ o ruskoj sabotaži.

Prema obavještajnim procjenama više evropskih službi, u ovom je trenutku na tlu Evropske unije aktivno najmanje četiri mreže sabotera pod direktnom kontrolom Moskve, a policija provjerava je li u operaciji u Lajpcigu učestvovalo još letjelica. Naime, iste je noći teretni avion DHL-a pri slijetanju udario u nepoznati leteći objekt.

Zbog cijelog slučaja njemački ministar unutrašnjih poslova Aleksander Dobrint javno je poručio da iza napada direktno stoje ruske državne strukture. Berlin je u znak odmazde naložio zatvaranje ruskog konzulata u Bonu i protjerivanje osoblja te raskinuo ugovor s Ruskim domom u Berlinu. Moskva je uzvratila tvrdnjama da je riječ o montiranom procesu i provokaciji te zatvorila njemačke Gete institute i konzulat u Sankt-Peterburgu.