Preispitivanje odluka za kamenolome u Bijelom Polju

Geološki zavod Crne Gore, postupajući po inicijativi NVO „Euromost“, pokrenuo je postupak preispitivanja ranije donijetih odluka koje se odnose na istraživanje i eksploataciju mineralnih sirovina na području opštine Bijelo Polje za koncesionare DOO „Bemaks“ – PK „Bioča“, DOO „Konstruktorgroup“ – PK „Kurilo“ i DOO „Imperijal“ – PK „Poda“, saopšteno je iz te nevladine organizacije.

Kako navode iz Euromosta, posebno je značajno što je Geološki zavod od Sekretarijata za ruralni i održivi razvoj Opštine Bijelo Polje zatražio informacije o trenutnom pravnom statusu akata koje je taj organ donio u predmetima koji se odnose na saglasnosti na elaborate procjene uticaja na životnu sredinu za pomenuta ležišta tehničko-građevinskog kamena. Pri tome se, kako ističu, posebno ima u vidu presuda Upravnog suda Crne Gore od 14. maja 2026. godine.

„Za NVO ‘Euromost’ ovo je veoma važan korak, jer se sada više ne može ignorisati pitanje da li su pojedinačni organi lokalne samouprave uopšte imali zakonsko ovlašćenje da postupaju u predmetima za koje je nadležna Agencija za zaštitu životne sredine. Ono što ovaj slučaj čini posebno ozbiljnim jeste činjenica da se pitanja na koja ukazujemo više ne mogu posmatrati samo kao stav nevladinog sektora ili građana“, naveli su iz Euromosta.

Iz te organizacije podsjetili su da je Osnovno državno tužilaštvo u Bijelom Polju ranije podnijelo Osnovnom sudu optužni prijedlog protiv sekretara Sekretarijata za ruralni i održivi razvoj Opštine Bijelo Polje Armina Sijarića i službenice Danijele Lazarević, zbog sumnje na zloupotrebu službenog položaja u postupku koji se odnosio na projekat površinske eksploatacije tehničko-građevinskog kamena na lokaciji Poda. Prema navodima tužilaštva koji su objavljeni u javnosti, sumnja se da su od februara do jula 2024. godine, bez zakonskog ovlašćenja, sproveli postupak procjene uticaja na životnu sredinu, iako je, kako se navodi, za te poslove bila nadležna Agencija za zaštitu životne sredine.

Euromost podsjeća i da je Uprava policije u julu ove godine saopštila da je podnijela krivičnu prijavu protiv Jasmina Ćorovića, bivšeg sekretara Sekretarijata za ruralni i održivi razvoj Opštine Bijelo Polje i sadašnjeg poslanika u Skupštini Crne Gore, kao i protiv Danijele Lazarević. Prema saopštenju policije, sumnja se da su prekoračenjem granica službenih ovlašćenja donijeli rješenja kojima su date saglasnosti na elaborate procjene uticaja na životnu sredinu za eksploataciju tehničko-građevinskog kamena na ležištima „Kurilo“ i „Bioča“, iako, prema sumnjama policije, nijesu bili nadležni za donošenje takvih rješenja.

Iz Euromosta posebno ukazuju i na mišljenje Agencije za sprečavanje korupcije (ASK) koje se odnosi na način formiranja Komisije koja je odlučivala u tim predmetima. Prema dokumentaciji kojom ta NVO raspolaže, ASK je utvrdio probleme u vezi sa sastavom Komisije i ispunjavanjem zakonskih uslova za njene članove, odnosno ukazao na nesaglasnost njenog formiranja sa Zakonom o procjeni uticaja na životnu sredinu, uključujući član 21.

„Ako Komisija nije bila formirana u skladu sa zakonom, a organ koji je vodio postupak nije bio nadležan za izdavanje predmetnih saglasnosti, kakvu pravnu snagu mogu imati odluke koje su na takav način donijete?“, pitaju iz Euromosta. Zbog toga, kako navode, više nije dovoljna pojedinačna kontrola jednog rješenja, već je potrebno izvršiti potpunu reviziju svih rješenja i postupaka koji su na isti ili sličan način sprovedeni za kamenolome „Poda“, „Kurilo“ i „Bioča“.

Prema dokumentaciji i informacijama kojima raspolaže Euromost, ekološka inspekcija Ministarstva ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera preduzela je radnje pred nadležnim sudom u vezi sa formiranjem predmetne Komisije. Iz te NVO tvrde i da je ekološka inspekcija privrednim društvima DOO „Bemaks“ i DOO „Konstruktorgroup“ ostavila rok od 45 dana da obezbijede saglasnost na elaborat procjene uticaja na životnu sredinu od nadležne Agencije za zaštitu životne sredine, a ne od organa lokalne samouprave.

„Pozdravljamo odluku Geološkog zavoda da preispita ranije odluke, međutim, smatramo da preispitivanje ne smije ostati samo na administrativnom nivou. Očekujemo da Zavod odmah pristupi zakonskoj obavezi poništavanja rješenja koja je izdao na osnovu odluka Sekretarijata za ruralni i održivi razvoj Opštine Bijelo Polje o elaboratima procjene uticaja na životnu sredinu i na osnovu kojih su izdata rješenja o radu za tri kamenoloma, a ne na osnovu odluka državnog organa – Agencije za zaštitu životne sredine“, poručili su iz NVO „Euromost“.