Nezakonita dozvola za 'Primato P'

Resor Damjana Ćulafića je 19. maja poništio saglasnost koju je 31. marta dala Agencija za zaštitu životne sredine, ali je uprkos tome resor Slavena Radunovića odobrio 16. jula građevinsku dozvolu mesnoj industriji 'Primato P' čiji se kompleks nalazi na parcelama u naselju Grbe, u okviru zahvata Parka prirode 'Rijeka Zeta', u III zoni zaštite.

Ministarstvo prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine izdalo je građevinsku dozvolu kompaniji 'Primato P' za rekonstrukciju i gradnju objekata mesne industrije u Spužu, pozivajući se na ekološku saglasnost koja ne postoji – saopštio je Pobjedi građanski aktivista Vuk Iković. Informaciju da je izdata dozvola Pobjeda je objavila u petak, na osnovu dokumenta objavljenog na sajtu Vlade.

Resor Slavena Radunovića u rješenju od 16. jula navodi da je 'Primato P' iz Herceg Novog ispunio sve uslove – uključujući i ekološku saglasnost Agencije za zaštitu životne sredine od 31. marta na Elaborat procjene uticaja na životnu sredinu. Međutim, Vuk Iković navodi da je Ministarstvo ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera (kojim rukovodi Damjan Ćulafić) odlučujući po njegovoj žalbi, još 19. maja poništilo saglasnost Agencije za zaštitu životne sredine i predmet vratilo na ponovno odlučivanje.

U obrazloženju rješenja o poništenju navodi se, pored ostalog, da sedmočlana Komisija za ocjenu Elaborata uopšte nije dala zeleno svjetlo za taj projekat. Od sedam članova, samo tri su potpisala izvještaj, tri su bila izričito protiv, dok se jedan član nije ni izjasnio. Uprkos tome što dokument nije dobio potrebnu većinu glasova – što je suprotno Poslovniku o radu i Zakonu o procjeni uticaja na životnu sredinu – Agencija je prihvatila takav izvještaj i izdala saglasnost investitoru. Drugostepeni organ (Ministarstvo ekologije) je zbog ovog propusta poništio rješenje Agencije.

Iković, koji je i odbornik u Skupštini opštine Danilovgrad, u svojoj žalbi ukazuje da su načinjeni ozbiljni propusti na terenu i u dokumentaciji jer se industrijski kompleks nalazi na parcelama u naselju Grbe, u okviru zahvata Parka prirode 'Rijeka Zeta', u III zoni zaštite u kojoj je dozvoljena gradnja i obavljanje privrednih aktivnosti uz primjenu propisanih mjera zaštite.

– Zanemaren je uticaj na Park prirode, a Elaborat nije analizirao zbirni (kumulativni) uticaj postojećih i novih postrojenja na ovo zaštićeno područje. Odstupilo se i od faktičkog stanja – teren i foto-dokumentacija pokazuju da na lokaciji ne postoji uređaj za prečišćavanje fekalnih otpadnih voda opisan u elaboratu, niti funkcioniše dezinfekciona barijera za kamione. Takođe, nedostaje analiza – nema hidrološke studije o uticaju na vodotoke, vodne saglasnosti, kao ni analize tretmana atmosferskih voda sa saobraćajnih i manipulativnih površina – naveo je on.

Prema spornoj građevinskoj dozvoli izdatoj preduzeću 'Primato P' i revidovanom glavnom projektu (koji je izradilo podgoričko preduzeće 'Komatina', a revidovao 'Studio K'), prva faza intervencija obuhvata radove na četiri objekta spratnosti PR+1, ukupne bruto površine 6.071 metar kvadratni. U Elaboratu, koji je izradio nikšićki 'Eko-centar', navodi se da je cilj rekonstrukcije unapređenje tehnoloških i higijensko-sanitarnih uslova, te funkcionalnija raspodjela prostora. Osnovna namjena kompleksa se ne mijenja i nije planirano povećanje kapaciteta – obrada do 120 svinja i devet junadi dnevno, uz preradu do 5.000 kilograma mesa dnevno, uz obaveznu primjenu HACCP standarda bezbjednosti hrane.

U rješenju piše i da je investitor izmirio naknade za komunalno opremanje opštinskom sekretarijatu u Danilovgradu, te da je predviđen trofazni tretman tehnoloških i sanitarnih voda uz praćenje osam ključnih ekoloških parametara (uključujući BPK₅, HPK, masti, ulja, azot i fosfor), kao i selektivno sakupljanje životinjskog otpada na kontrolisanim (hladnjačkim) temperaturama radi sprečavanja širenja neprijatnih mirisa.

'Primato P' je u žiži javnosti nakon što su ekološki aktivisti u junu – ukazujući na taj problem već godinama – ponovo prijavili da se iz klanica ove kompanije otpadne vode (krv, životinjski otpad) direktno izlivaju u rijeku Zetu. Tvrdnje su dokumentovali video-zapisima koje objavljuju na društvenim mrežama. Zbog toga je Vuk Iković podnio krivičnu prijavu protiv preduzeća, nakon čega je uslijedilo nekoliko protesta mještana Spuža, kao i poziv građanima na bojkot proizvoda brendova 'Primato P' i 'Naša farma' zbog zagađivanja rijeke.

Klanica 'Primato P' ne sprovodi propisane mjere, ali uprkos tome traži novu građevinsku i ekološku dozvolu. Zašto? Zato što su upravo te dozvole ključni uslov za dobijanje oko milion eura bespovratnih sredstava iz fondova Evropske unije, kroz programe koje sprovodi Ministarstvo poljoprivrede – upozorava Vuk Iković. On ističe da se otvara ozbiljno pitanje da li se, uz amin domaćih institucija i novac evropskih poreskih obveznika, omogućava nastavak radova i zagađivanje rijeke Zete.

– Nakon moje žalbe, Ministarstvo ekologije je poništilo ekološku saglasnost, čime je spriječeno i finansiranje ovog projekta sredstvima EU. Uprkos tome, Ministarstvo prostornog planiranja je izdalo građevinsku dozvolu pozivajući se na akt koji više ne postoji u pravnom prometu. Čak i da to nijesu znali, Agencija za zaštitu životne sredine bila je dužna da ih obavijesti. Zato ću tražiti poništenje ovog nezakonitog rješenja. Ne može se graditi na nepostojećoj dozvoli, niti se može tražiti evropski novac mimo zakona i na štetu građana – poručio je Iković.