Potraga za odbjeglim vođom kavačkog klana ponovo u fokusu

Neposredno pred nedavnu posjetu predsjednika Srbije Aleksandra Vučića Tivtu, srpska BIA saopštila je da raspolaže operativnim saznanjima da se Radoje Zvicer, odbjegli vođa kavačkog klana, navodno nalazi u Crnoj Gori. Te tvrdnje odjeknule su regionom i otvorile novo poglavlje u ionako osjetljivim odnosima bezbjednosnih službi Podgorice i Beograda.

Tvrdnje da se odbjegli vođa „kavačkog klana“ Radoje Zvicer boravi u Crnoj Gori ponovo su otvorile pitanje koliko su domaće i regionalne bezbjednosne službe blizu jednom od najtraženijih bjegunaca Balkana, ili je riječ o još jednom obavještajno-političkom sukobu između Podgorice i Beograda. Srpska Bezbjednosno-informativna agencija (BIA) saopštila je da raspolaže operativnim saznanjima da se Zvicer navodno nalazi u Crnoj Gori i da zbog toga postoji povećan bezbjednosni rizik za dolazak srpskog predsjednika.

Tvrdnje BIA, koje su u regionalnoj javnosti odjeknule gotovo jednako snažno kao i Vučićeva posjeta, otvorile su novo poglavlje u ionako osjetljivim odnosima bezbjednosnih službi dvije države. Međutim, osim tvrdnji da postoji operativno saznanje o prisustvu odbjeglog Kotoranina, nijesu objavljeni detalji koji bi ukazivali na njegovu tačnu lokaciju, eventualno kretanje ili mrežu pomagača.

Crnogorska policija reagovala je odmah. Direktor Uprave policije (UP) Lazar Šćepanović saopštio je da su od srpskih bezbjednosnih službi bez odlaganja zatraženi dodatni podaci i konkretne operativne informacije koje bi mogle pomoći lociranju jednog od najtraženijih bjegunaca regiona. Prema njegovim riječima, odgovor nije stigao. To je dodatno otvorilo pitanje međusobnog povjerenja i razmjene bezbjednosnih podataka između Podgorice i Beograda, posebno imajući u vidu da je riječ o osobi za kojom godinama tragaju brojne policijske i pravosudne institucije više država.

U međuvremenu, crnogorska policija nastavila je sa operativnim aktivnostima. Neposredno pred dolazak srpskog predsjednika izvršen je novi pretres kuće koju koristi porodica Radoja Zvicera u Kotoru. Policija je tokom prethodnih godina više puta pretresala kuće, stanove, vikendice i druge objekte koji se dovode u vezu sa Zvicerom ili osobama iz njegovog najužeg kruga, pokušavajući da utvrdi da li povremeno ulazi u Crnu Goru ili koristi logističku mrežu saradnika za skrivanje i komunikaciju.

Ipak, uprkos brojnim akcijama, međunarodnim potjernicama i tvrdnjama više službi da raspolažu operativnim informacijama o njegovom kretanju, Zvicer već godinama ostaje nedostupan istražiteljima. Njegovo ime periodično se pojavljuje u obavještajnim procjenama različitih država, od tvrdnji da se skriva u Južnoj Americi, da koristi više lažnih identiteta u evropskim državama, do spekulacija da povremeno boravi upravo u regionu. Bez obzira na višegodišnju potragu, nijedna policijska služba do danas nije javno potvrdila njegovu tačnu lokaciju.

Koliko ozbiljno pojedine države pristupaju potrazi za odbjeglim Kotoraninom pokazuje i posljednji potez austrijskih vlasti. Austrijska kriminalistička obavještajna služba, posredstvom Europola, ponudila je nagradu od 20.000 eura za informacije koje bi dovele do lociranja i hapšenja Zvicera, uz upozorenje da se radi o opasnoj osobi za koju postoji mogućnost da je naoružana. Austrija ga potražuje zbog sumnje da je organizovao krijumčarenje najmanje 83 kilograma kokaina na teritoriji te države. Potragu dodatno komplikuje činjenica da se protiv njega istovremeno vodi više krivičnih postupaka, dok ga istražni organi više država dovode u vezu sa međunarodnim švercom kokaina i višestrukim likvidacijama.

Dok traje višegodišnja potraga za Radojem Zvicerom, crnogorsko pravosuđe donijelo je i prvu pravosnažnu presudu protiv organizacije koju je, prema tvrdnjama SDT, formirao odbjegli vođa „kavačkog klana“. Apelacioni sud Crne Gore potvrdio je presudu Specijalnog odjeljenja Višeg suda u Podgorici kojom je Zvicer osuđen na jedinstvenu kaznu zatvora od 16 godina zbog stvaranja kriminalne organizacije i međunarodnog šverca kokaina. Osim njega, pravosnažno su osuđeni Milan Vujotić i Dragan Knežević na po 11 godina zatvora, dok su Slobodan Kašćelan i Igor Božović osuđeni na po 13 godina robije.

Sud je odbio žalbene navode odbrane, ocjenjujući da prvostepeni postupak nije sadržao bitne povrede krivičnog postupka i da su odlučne činjenice pravilno utvrđene. Prema pravosnažnoj presudi, Zvicer je tokom druge polovine 2020. godine organizovao kriminalnu grupu sa jasno definisanim ciljem međunarodnog krijumčarenja kokaina iz Južne Amerike prema evropskim državama, prije svega Holandiji. Uloga odbjeglog Kotoranina, kako proizlazi iz sudskih zaključaka, bila je centralna.

Tužilaštvo tvrdi da je koordinisao nabavku kokaina u Ekvadoru i drugim državama Južne Amerike, obezbjeđivao finansijska sredstva, organizovao transport preko prekookeanskih brodova i raspoređivao novac među članovima organizacije. Kilogram kokaina, prema sudskim spisima, nabavljan je po cijeni od oko 5.000 američkih dolara. Sud je zaključio da je organizacija funkcionisala po strogoj hijerarhiji, sa unaprijed definisanim zadacima članova – od logistike i transporta, preko finansiranja kupovine droge, do organizovanja prenosa novca između država.

Ova odluka predstavlja prvi pravosnažno okončan predmet protiv strukture koju istražni organi godinama povezuju sa „kavačkim klanom“. Međutim, Zvicer ostaje van domašaja pravosuđa. Protiv njega se, prema podacima Višeg suda u Podgorici, vodi još devet postupaka. Radoje Zvicer se smatra jednim od najtraženijih bjegunaca Balkana, a njegov dosije obuhvata više država, desetine optužbi i brojne međunarodne istrage. Među najtežim predmetima je postupak za ubistvo Damira Hodžića i njegovog zeta Adisa Spahića, koji su nestali u oktobru 2020. godine. Tužilaštvo vjeruje da su oteti i ubijeni u kući u Stanjevića rupi, dok njihova tijela nikada nijesu pronađena.

Zvicer je optužen i u predmetu protiv bivših policijskih službenika Petra Lazovića i Ljuba Milovića, kao i više osoba koje tužilaštvo povezuje sa kavačkom kriminalnom strukturom. U tom predmetu tereti se za organizovanje kriminalne grupe, teško ubistvo, šverc narkotika i pranje novca. Potvrđena je i optužnica za stvaranje kriminalne organizacije, zloupotrebu službenog položaja, krijumčarenje kokaina i davanje mita. Zvicer se pominje se i u predmetu „General“, jednoj od najvećih regionalnih istraga šverca narkotika, gdje je označen kao jedan od organizatora krijumčarenja više tona kokaina. Za njim je raspisana međunarodna Interpolova potjernica, a osim Crne Gore traže ga i pravosudni organi Srbije, Grčke i Austrije.

U Grčkoj ga istražitelji dovode u vezu sa ubistvima vođa „škaljarskog klana“ Igora Dedovića i Stevana Stamatovića u Atini, kao i Alana Kožara i Damira Hadžića na Krfu. U Srbiji se protiv njega vodi postupak zbog sumnji da je planirao ubistvo Strahinje Savića, dok ga Austrija traži zbog sumnji u međunarodni šverc kokaina. Prvi put je osuđen još 2002. godine zbog falsifikovanja isprava, nakon čega su uslijedile osude za proizvodnju i prodaju droge, nasilnička djela i teške tjelesne povrede. Tokom godina, od lokalnih kriminalnih evidencija stigao je do pozicije jednog od najtraženijih ljudi regionalnog podzemlja. Ipak, uprkos višestrukim međunarodnim potjernicama, optužbama za ubistva, šverc kokaina i organizovani kriminal, ostaje nepoznato gdje se danas nalazi čovjek za kojim tragaju policije više država.