Princ Mihailo Petrović odbio krunu Crne Gore

Na današnji dan, 7. juna 1941. godine, princ Mihailo Petrović, sin princa Mirka i unuk kralja Nikole, odbio je vladarsku krunu. Princ Mihailo je poslednji veliki Petrović Njegoš, jedan od retkih koji su u dva navrata odbili krunu.

Princ Mihailo, treće dete Njegovog Kraljevskog Veličanstva Princa Mirka Dimitrija Petrovića Njegoša (1879, †1918) i Natalije Konstantinović (1882, †1950), rođen je u Podgorici 1. septembra 1908. godine. Mlađi princ Mihailo napušta Crnu Goru i odlazi u egzil sa šest godina, 20. januara 1916, kada je njegov otac odlučio da ostane u zemlji i nastavi mirovne pregovore sa Austro-Ugarskom koja je okupirala Crnu Goru.

U početku je pohađao privatnu školu u Napulju, a potom u Estbourneu, Sussex, Ujedinjeno Kraljevstvo, gde je stekao osnovno obrazovanje. Nakon upokojenja kralja Nikole u Kap d'Antibu 1. marta 1921, maloletni Mihailo je, poštujući kraljevu preporuku, proglašen od strane izbegličke vlade kraljem Crne Gore de jure pod regentstvom kraljice Milene.

Ova politička odluka nije imala značajan uticaj na njegov život jer je Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca dobila međunarodno priznanje donošenjem Vidovdanskog ustava 28. juna 1921. godine. Princ Mihailo je završio školu u Francuskoj, a kao francuski državljanin, odriče se bilo kakve političke uloge.

Iako se princ Mihailo odriče bavljenja politikom, drugi se nisu odrekli pokušaja zloupotrebe njegovog imena. Poznati advokat i književnik Nikola Đonović pominje pokušaj zloupotrebe imena princa Mihaila pre Drugog svetskog rata 1932. godine, vezano za planove Italije da ga dovede na albanski presto.

Princ Mihailo je, bolujući od tuberkuloze kičme, na preporuku svog pariskog doktora, lečen u banjama Bretanje, gde je upoznao svoju buduću suprugu Ženevjev Prižan, sa kojom se venčao 27. januara 1941. godine. Nakon venčanja, uhapšen je od Gestapoa i prebačen u nacistički koncentracioni logor Bad Homburg blizu Hamburga.

Tokom boravka u logoru, princ Mihailo je odbio ponudu italijanske vlade da preuzme kraljevsku krunu Crne Gore, ponovo uspostavljenu kao „nezavisna država“. Njegov odgovor je bio jasan: odbio je da se uključi u nečasne igre i ponovio svoje verovanje u ujedinjenu Jugoslaviju.

Nakon oslobođenja iz logora krajem 1943. godine, ponovo je uhapšen od strane Nemaca i zatvoren do aprila 1945. godine. Tokom drugog zatvaranja, dobio je vest da mu se u Francuskoj rodio sin Nikola 7. jula 1944. godine. Po oslobođenju, princ Mihailo i njegova supruga odlučili su da se vrate u Jugoslaviju 1948. godine.

U Beogradu je obavljao posao šefa protokola u Ministarstvu inostranih poslova, ali je, razočaran Titovim režimom, porodica se vratila u Francusku nakon godinu dana. Njihov brak je zapao u krizu i razveli su se 1949. godine. Princ Mihailo je radio kao komercijalista i povremeni prevodilac, a njegove zvanične aktivnosti su praktično svedene na minimum.

Uprkos teškoj situaciji, princ Mihailo je ostao dosledan svojim principima. Preminuo je 24. marta 1986. godine, a sahranjen je na Srpskom groblju blizu Orlija, Val de Marne, u Francuskoj. Oko dvesta ljudi prisustvovalo je opelu u Srpskoj pravoslavnoj crkvi u Parizu, gde je besedio nadležni episkop za Zapadnu Evropu.

Kako je zapisao mitropolit Amfilohije, princ Mihailo je bio pravi naslednik dela i zavetne misli njegovih slavnih predaka Petrovića, počevši od Vladike Danila, preko Svetog Petra Cetinjskog i Petra II Petrovića Njegoša, sve do njegovog dede Nikole I Petrovića. Njegovi zemni ostaci su planirani za prenos na Cetinje, ali je to odloženo zbog francuskih propisa.