Žene stub malog biznisa na Cetinju: Podrška i razvoj preduzetništva

Na Cetinju trenutno posluje oko 80 žena preduzetnica, koje kroz različite djelatnosti aktivno učestvuju u ekonomskom životu grada i daju značajan doprinos razvoju lokalne privrede. Njihovo prisustvo u biznisu predstavlja važan segment malog i srednjeg preduzetništva, kao i sve vidljiviji pokazatelj promjena u društveno-ekonomskom položaju žena, saopšteno je iz Sekretarijata za finansije i ekonomski razvoj prijestonice.

Podaci tog resora pokazuju da je u prethodne tri godine, uz podršku Prijestonice, realizovano ukupno 27 biznis planova koje su pokrenule žene. Tokom 2023. godine realizovano je 11 projekata, dok je u 2024. i 2025. godini podržano po osam biznis ideja. Riječ je o projektima koji su prošli javni poziv za podršku ženskom preduzetništvu i koji su omogućili pokretanje novih ili unapređenje postojećih poslovnih aktivnosti u gradu.

Za tekuću godinu lokalna uprava opredijelila je 30.000 eura za tu namjenu, što predstavlja uvećanje od 10.000 eura u odnosu na prethodnu godinu. Iako ta sredstva, kako navode iz Sekretarijata, nijesu mogla u potpunosti odgovoriti na potrebe svih pojedinačnih biznis planova, bila su dovoljna da se podrže sve prijave koje su ispunjavale uslove javnog poziva. Time je, ocjenjuju, program zadržao kontinuitet i omogućio realizaciju konkretnih preduzetničkih ideja.

Interesovanje za ovaj vid podrške je stabilno – u prosjeku se na javni poziv prijavi između osam i deset aplikanata. Takav odziv ukazuje da žene u prijestonici prepoznaju mogućnost da uz finansijsku i institucionalnu podršku pokrenu ili razviju sopstveni posao. Za 2026. godinu, maksimalan iznos subvencije po aplikantkinji iznosi do 3.000 eura. Najčešće prijavljivani projekti odnose se na turističku i zanatsku djelatnost – od proizvodnje autentičnih suvenira, do pružanja različitih usluga u oblasti turizma i razvoja tradicionalnih zanata.

Kroz finansijsku i institucionalnu podršku omogućeno je pokretanje sopstvenih biznisa, što ženama otvara prostor za profesionalni razvoj, veću ekonomsku nezavisnost i aktivnije učešće u privrednim tokovima grada. Projekti koje realizuju preduzetnice doprinose i obogaćivanju turističke i kulturne ponude Cetinja. Razvoj zanatskih djelatnosti, proizvodnja autentičnih proizvoda i širenje turističkih usluga dodatno afirmišu tradicionalne vrijednosti i identitet grada kao kulturne prijestonice.

Najzastupljenije djelatnosti su ugostiteljstvo, zanatstvo i trgovina – oblasti koje tradicionalno nude prostor za razvoj malog biznisa, ali i potvrđuju sve veću spremnost žena da kroz preduzetništvo grade sopstvenu ekonomsku sigurnost i doprinesu razvoju lokalne zajednice. Kada je riječ o zaposlenosti, jedinstvena evidencija ne postoji, s obzirom na to da je riječ o različitim poslovnim modelima. U velikom broju slučajeva radi se o malim biznisima ili samostalnim djelatnostima u kojima je nosilac projekta ujedno i jedino zaposleno lice.

Ipak, prilikom ocjenjivanja biznis planova dodatno se vrednuje potencijal za zapošljavanje, pa broj angažovanih može varirati – od jedne osobe do više zaposlenih, u zavisnosti od razvijenosti poslovanja. Većina žena koje apliciraju dolazi iz urbanog dijela Cetinja, dok je učešće preduzetnica iz ruralnih područja znatno manje. U narednom periodu dodatnim informisanjem i promocijom javnih poziva nastojaćemo da podstaknemo veće uključivanje žena sa sela u programe podrške.