Požari kao globalna prijetnja: Crna Gora i dalje nespremna

Uprkos naporima, Crna Gora ostaje nespremna suočena s rizikom od požara, što se ponovo pokazalo tokom avgustovskih požara. Prema stručnjacima, za izgradnju održivog sistema upravljanja rizikom od požara nije dovoljno samo nabavljati avione i vatrogasna vozila, jer se oni aktiviraju tek kada vatra bukne.

Tokom nedavnog velikog požara između Baošića i Bijele, preventivno je evakuisano nekoliko desetina mještana i turista. Ova naselja su ostala bez struje i vode, a vatrogasci su se borili da odbrane kuće. U gašenju požara učestvovale su vazduhoplovne snage Crne Gore, lokalne službe zaštite, kao i dobrovoljna vatrogasna društva iz Boke.

Ministar unutrašnjih poslova Danilo Šaranović je izazvao raspravu o sekularnosti države nakon što je poljubio mitropolita Joanikija, koji je došao da pruži "duhovnu pomoć". Zvanični stav vlasti je da je Crna Gora spremnija nego ikada ranije, uz osposobljene protipožarne avione tipa Air Tractor i zakup aviona Antonov za gašenje požara.

Ipak, podaci Evropskog sistema za informisanje o šumskim požarima (EFFIS) pokazuju da je do avgusta u Crnoj Gori izgorjelo blizu 10.000 hektara zemljišta. Premijer Milojko Spajić je najavio kupovinu kanadera, ali sredstva još uvijek nijesu nađena, pa se Vlada opredijelila za privremeni zakup vazduhoplova.

Važno je napomenuti da su Hrvatska i Srbija, koje su pomagale Crnoj Gori tokom prošlih požara, takođe pogođene velikim požarima. U Dalmaciji je jedna osoba izgubila život, a 14 je hospitalizovano. U Srbiji je tokom jednog dana zabilježeno 178 požara, a vanredna situacija proglašena je u tri opštine.

U Evropi, ekstremni vremenski događaji postaju sve češći, a Španija i Grčka su među najteže pogođenim zemljama. Stručnjaci ističu da klimatske promjene predstavljaju ozbiljnu prijetnju, a nedavni podaci pokazuju porast globalne temperature između 1,2 i 1,3 stepena. U EU je od početka godine izgorjelo 568.415 hektara, što je površina veća od Luksemburga.

Dr Ivana Vojinović, direktorica Centra za klimatske promjene, naglašava potrebu za izgradnjom održivog sistema upravljanja rizikom od požara koji bi se temeljio na prevenciji. Takođe, ističe potrebu za jačanjem sistema ranog otkrivanja rizika i obučavanje službi za brze reakcije.

Tokom požara u Baošićima, Pokret za Herceg Novi "Idemooo!" tražio je sazivanje vanredne sjednice Skupštine opštine kako bi se razmotrili problemi u opremi i ljudstvu, kao i koordinaciji službi. Ova situacija može poslužiti kao osnova za bolje upravljanje rizikom od požara u budućnosti.