UN: U Iranu pogubljeno 56 ljudi od marta

Najmanje 56 ljudi je pogubljeno u Iranu od 19. marta pod optužbom da su ugrozili državnu bezbjednost, izjavio je danas visoki komesar UN za ljudska prava, Folker Tirk (Volker Turk), i pozvao Teheran da obustavi sva pogubljenja i obaveže se na ukidanje smrtne kazne.

"Uznemiren sam povećanjem broja pogubljenja i smrtnih presuda izrečenih u Iranu od marta, kao i kontinuiranom upotrebom smrtne kazne za ulivanje straha u stanovništvo i suzbijanje neslaganja", rekao je Tirk, prenijela je britanska agencija Rojters (Reuters).

Tirk je naveo da stotinama drugih prijete pogubljenja pod sličnim optužbama, uključujući one za krivična djela povezana s drogom. Iranski režim brani zakone koji predviđaju primjenu smrtne kazne, smatrajući ih pravno osnovanim i neophodnim za državnu bezbjednost.

Među pogubljenima je i 27 ljudi osuđenih u slučajevima povezanim s velikim januarskim demonstracijama. Masovni antivladini protesti su širom Irana izbili 28. decembra 2025. godine, a vrhunac nasilja je bio 8. i 9. januara 2026. godine.

Pokrenuta ekonomskim kolapsom Irana i padom iranske valute, rijala, pobuna se proširila na sve od 31 pokrajine sa pozivima na zbacivanje vlasti Islamske Republike. Uz to je bila široko rasprostranjena frustracija javnosti pojačana regionalnim promjenama i prethodnim ratovima.

Snage bezbjednosti su odgovorile brutalnom, militarizovanom represijom uz upotrebu bojeve municije, teškog naoružanja i snajperista protiv nenaoružanih demonstranata, što je rezultiralo hiljadama pogibija i masovnim hapšenjima.

Organizacije za ljudska prava i inostrane vlasti procjenjuju da su hiljade ljudi ubijene tokom vrhunaca demonstracija 8. i 9. januara. Uslijedila su kontinuirana proizvoljna hapšenja, politička suđenja i eskalacija pogubljenja pritvorenih demonstranata, izazivajući široku osudu međunarodnih tijela i stranih vlada.

Nevladine organizacije navode da su iranske vlasti nastavile represije i posle 28. februara, kada je počeo rat koji protiv Irana vode SAD i Izrael.