Jama Petnjik u Beranama – potencijal za bogatstvo

Uprkos energetskoj krizi uzrokovanoj ratom u Ukrajini i trenutnom stanju na Bliskom Istoku, potražnja za ugljem kao jeftinim energentom naglo raste. Ipak, Rudnik uglja u Beranama ne radi već sedam godina.

Informacije sa tržišta pokazuju da je potražnja dostigla rekordan nivo od preko osam milijardi tona, a sa novim ratnim žarištima, trend rasta se nastavlja. Neke države čak odlažu zatvaranje elektrana na ugalj i povećavaju proizvodnju, što aktuelizuje pitanje aktiviranja jame Petnjik.

Grad Berane leži na bogatom ugljenom ležištu, ali je zbog problema sa strujom rudnik potopljen podzemnim vodama već četiri godine. Prema riječima iskusnih rudarskih inženjera, u Beranama ima dovoljno uglja da se do njega može doći i površinski. „Čitav grad leži na velikoj ugljenoj ploči debljine od četiri i po do devet metara, a na dubini od oko dvjesta metara nalaze se i rudarski hodnici jame Petnjik“, objašnjava inženjer.

Ukupne rezerve uglja u beranskom basenu procijenjene su na 167 miliona tona. Od tog broja, bilansne rezerve iznose oko trideset miliona tona, dok eksploatacione rezerve čine dvadeset pet miliona tona. Jama Petnjik ima bilansne rezerve od oko šesnaest miliona tona.

Rudnik mrkog uglja Petnjik otvoren je 1980. godine, a tokom godina je prošao kroz različite faze. Početkom 2014. godine, rudnik je kupila kompanija „Metalfer“ iz Sremske Mitrovice, koja je brzo pokrenula proizvodnju. Međutim, 2019. godine odlučili su da prekinu proizvodnju zbog nerentabilnosti, a od tada se radilo samo na održavanju jame.

Poslije nekoliko neuspjelih privatizacija, rudnik se suočava sa problemima. U novembru 2022. godine, došlo je do potapanja jame zbog nestanka struje i kvara na trafostanici. Sada, rudnik, koji je jedina preostala kompanija iz bivše industrijske zone, prijeti opasnost zbog izostanka rješenja ovog problema.

Jama Petnjik ima posebnu vrijednost za Berane, jer je nekada zapošljavala stotinu i pedeset radnika, a bila je povezana sa dvadeset manjih firmi. Nove geopolitičke okolnosti i ekonomska kriza donose novu nadu za aktiviranje ove jame, ali za sada nema informacija o planovima u tom pravcu.