Poljoprivreda šansa, kapaciteti još nedovoljni u Beranama

Izgradnja kapaciteta za preradu poljoprivrednih proizvoda na teritoriji Berana ne prati strateško opredjeljenje ove sjeverne opštine da je poljoprivreda i proizvodnja zdrave hrane jedna od najvažnijih grana razvoja u Beranama. Šansa za unapređenje vidi se u takozvanoj “Kući poljoprivrede” koja je u izgradnji.

U Strateškom planu razvoja ove opštine piše da poljoprivreda i proizvodnja zdrave hrane predstavljaju jednu od najvažnijih razvojnih grana i da je opšti cilj održivog razvoja poljoprivrede stvaranje ekonomski isplative i ekološki prihvatljive poljoprivredne proizvodnje koja bi bila osnova ruralnog razvoja i egzistencije seoskog stanovništva.

Prema raspoloživim podacima, kapaciteti za preradu poljoprivrednih proizvoda i proizvodnju hrane na području Berana, i pored pozitivnog trenda, ipak su veoma slabi. Na teritoriji ove sjeverne opštine registrovano je 45 proizvođača organske hrane. U sektoru mljekarske agroindustrije postoji samo mljekara "Lazine", koja, upošljavajući svega desetak radnika, radi sa potpuno zanemarljivim kapacitetima u odnosu na prvobitno projektovanu proizvodnju.

Na porodičnim gazdinstvima mlijeko je glavni proizvod i najvećim dijelom se prerađuje u bijeli sir, što predstavlja usitnjenu djelatnost kojom se bavi značajan broj porodica sa ruralnog područja, a kojima je to jedan od važnih izvora prihoda. U ovoj opštini ne postoje ni agroindustrijski kapaciteti za preradu mesa. Poljoprivredna gazdinstva u okviru svojih objekata posjeduju manje sušare i proizvode sušeno meso za lične potrebe. Takođe, ni u sektoru voćarstva, osim manjih porodičnih postrojenja za proizvodnju sokova, nema kapaciteta za preradu voća.

“Opština Berane ima dobre preduslove za proizvodnju zdrave hrane. Međutim, u sadašnjim okolnostima ograničavajući faktor predstavlja nedostatak prerađivačkih kapaciteta spremnih da se u većem obimu, koristeći domaće proizvode, bave proizvodnjom zdrave hrane. Uglavnom se sve svodi na pojedinačna individualna gazdinstva koja se bave ovim poslom. To je nešto čemu se u narednom periodu mora posvetiti veća pažnja i iznalaziti mogućnosti za instaliranje ozbiljnijih kapaciteta i proizvodnih linija u ovoj oblasti” - ukazuju poljoprivredni proizvođači.

U strateškom lokalnom dokumentu je konstatovano da od alternativnih grana poljoprivrede jedino pčelarstvo i ribarstvo bilježe pozitivne pomake. Prema podacima Sekretarijata za poljoprivredu, turizam i vodoprivredu opštine Berane, na području opštine Berane evidentirano je oko 5.000 košnica pčela, što je respektabilan broj. Poslednjih godina izgrađeno je i nekoliko ribnjaka u kojima se gaji pastrmka, koja se prodaje u svježem stanju, ali bez mogućnosti da se prerađuje na području opštine Berane.

Zbog svega toga je u razvojnim dokumentima ukazano da se tokom priprema zemlje za ulazak u EU u poljoprivredi moraju izvršiti korjenite reforme, kako bi u uslovima jednog velikog tržišta Crna Gora bila konkurentna agrarno visoko razvijenim zemljama. “Osnovni smisao predstojećih reformi u poljoprivredi sastoji se u prilagođavanju strukture poljoprivredne proizvodnje potrebama evropskog tržišta i mogućnostima plasmana na druga svjetska tržišta, kao i u obezbjeđivanju kvaliteta proizvoda u skladu sa standardima EU, koji se vrlo često dopunjavaju ili mijenjaju. Takođe, mora se poraditi da cijena proizvoda na jedinstvenom tržištu bude konkurentna” - navodi se u dokumentu koji tretira reformu poljoprivrede i proizvodnju zdrave hrane.

Upravo u tom cilju u Beranama je prošle godine započeta gradnja “Kuće poljoprivrede”, koja će, kako je najavljeno, stajati na raspolaganju poljoprivrednim proizvođačima sa područja Berana, Andrijevice, Rožaja, Petnjice, Plava i Gusinja. Riječ o ozbiljnoj investiciji vrijednoj milion i trista hiljada eura, a u “Kući poljoprivrede” biće stacionirane sve službe za poljoprivredu, kako sa lokalnog, tako i sa državnog nivoa, koje će doprinijeti da poljoprivredni proizvođači sa područja beranske opštine i susjednih opština brže i lakše servisiraju svoje zahtjeve i potrebe. Prilikom polaganja kamena temeljca saopšteno je da je Crna Gora, u okviru pristupnih pregovora sa Evropskom unijom, u obavezi da ima šest kuća poljoprivrede i da je ova u Beranama jedna od njih.